De mens achter het schaken

Jeroen is degene die mij ertoe verleidde te gaan correspondentieschaken. Over correspondentieschaak had ik zo mijn mening. Vanachter het bord speelt de mens, het gevoel, het inzicht. Correspondentieschaak wordt gewonnen door de beste engine. Wanneer de een met Stockfish speelt, en jijzelf doet dat ook, dan wordt het toch meestal remise? En zo begonnen we onderling met twee partijen. Op het bord is het verschil in speelsterkte duidelijk, maar met correspondentieschaak niet. Jeroens rating staat nu op 2119 en die van mij is 2137. Als vergelijking goed te weten dat de huidige wereldkampioen een rating van 2630 heeft. Jeroen en ik stimuleren elkaar de eerste titel in het correspondentieschaak te gaan halen, de Correspondence Chess Expert', vergelijkbaar met de kandidaat master in het bordschaak. Hiervoor moeten we twee normprestaties van 2150 of meer halen in twee toernooien. Door zijn vroegtijdig overlijden is Jeroen's poging in het Nol van Riet toernooi jammerlijk gestruikeld.

Mijn mening over het correspondentieschaken ging op en neer. Uiteraard voel ik me, op het moment van schijven nog steeds een onderdaan van de schaakcomputer. Maar voor Jeroen was correspondentieschaak meer dan dat. Voor hem was het een hele wereld, niet alleen van schaken (hoewel hij openingen bewaarden uit het Russische 64 blaadje), maar vooral van mensen. Bij elke zet kun je namelijk ook een correspondentietekst meesturen. Zeker in interlands kun je zo van binnenuit heel andere mensen, culturen en verhalen te weten komen. De correspondentieschaakwereld is klein, dus Jeroen kende, althans op afstand, de meesten! Rond zijn 1000ste partij ging Jeroen op onze site veel schrijven over het correspondentieschaak. Niet zozeer partijanalyses, hoewel de partij er wel bij werd gegeven, maar beschrijvingen van de wereld die hij ontdekt had via zijn tegenstanders. Jeroen deed niet mee aan het massatoerisme, maar heeft via het correspondentieschaak veel van de wereld gezien. Ook delen waar geen geen toerist komt of mag komen.

Ik ken Jeroen als redelijk beschouwend, zowel ten aanzien van partijontwikkelingen als andere zaken. Van het korte termijn taktische spel moest hij het niet zo hebben, dat compenseerde het schaakprogramma op de computer wel. Hij wilde liever zijn langetermijn visies uitvoeren. In het bordschaken (al is het online) is het gebruik van een schaakcomputer uit den bozen. Maar niet bij de ICCF (International Correspondence Chess Federation). Daar is het een kunst een krachtige computer te hebben. Je moet met chessbases om kunnen gaan en de beste programma's hebben (of het laten bij de het sterke gratis Stockfish). Wanneer je de zet van het ene programma gebruikt en dan overschakelt naar een ander, merk je dat je niet zo ver komt. Je kunt beter hetzelfde programma blijven volgen. Maar ook hier geld, dat de mens achter de computer best ideeën kan hebben over bijvoorbeeld een kwaliteitsoffer, deze uitvoert en de computer laat nadenken over de gevolgen. Soms blijkt hieruit dat je als mens de computer nog steeds kunt overtreffen. Computers rekenen de beste zet voor nu uit. De mens brengt echter lijn in een partij. Natuurlijk mag je de schaakengine niet onderschatten. Soms zien computerzetten er raar uit, maar door verder te kijken ontdek je het diepere idee van de computer. Soms moet je glimlachend toegeven dat de computer, bij gebrek aan betere plannen, slechts een veilige zet speelde.

Met name spelers die beter zijn in positiespel en strategie, in vergelijking tot tactiek kunnen plezier beleven aan correspondentieschaak. Tot in het verre buitenland zal men hem missen. In genoemd Nol van 't Riet toernooi stond hij op +1 met nog 2 partijen gaande en kans om ook zijn eerste norm te halen.

Via het correspondentieschaak heeft Jeroen veel van de wereld gezien. En op de club zal men de soms tegengestelde meningen tussen Jeroen en mij missen, ik in ieder geval wel.

Hier een link naar zijn laatste 'unvollendete' toernooi: https://www.iccf.com/event?id=93650